Pagina
Menu
INFO
U bent hier:   Begin pagina > Ton blogt > Archief > 14 april 2010 Texel en de Georgiërs
German

14 april 2010 Texel en de Georgiërs

In de media staan ze momenteel volop in de belangstelling, Texel en de Georgiers.
6 april 1945 begon op Texel de opstand van Georgische militairen, behorend tot het Ostlegion van het Duitse leger, tegen de aldaar gelegerde Duitse militairen. Was het werkelijk een opstand tegen de Duitsers of een actie uit eigen belang en zelfbehoud?

Operatie Barbarossa was de codenaam voor de Duitse aanval op de Sovjet-Unie 21 juni 1941. Het Rode Leger leed grote verliezen en werd binnen korte tijd ver teruggedrongen. Veel Russen geraakten in Duitse krijgsgevangenschap. Veelal werden ze opgesloten op terreinen, afgezet door prikkeldraad versperringen, zonder gebouwen, zonder sanitair, zonder verzorging enz. De Russen moesten zichzelf behelpen. Men sliep in de open lucht of in met de hand gegraven holen. Het waren mensonterende toestanden. Grote aantallen stierven. In Oerbke, gelegen bij Fallingbostel, lag het  Russisch krijgsgevangenkamp Stalag 321. Kort na de aanval op de Sovjet-Unie zaten hier al 24.000 Russen opgesloten. Binnen een half jaar waren er, door erbarmelijke omstandigheden,  18.000 overleden. Voor Stalag XI C (311)  bij Bergen gold hetzelfde. Het aantal slachtoffers daar lag nog hoger. Op beide plekken Oerbke en Hörsten bij Bergen (foto's) bevinden zich Russische militaire kerkhoven.  

Zodra de Duitsers doorhadden dat de oorlog met de Sovjet-Unie niet binnen korte tijd zou zijn beeindigd, kwam het voorstel de Russische krijgsgevangen te gebruiken als arbeidskrachten in de bewapeningsindustrie. Vanaf dat moment (1942) werd het voor deze mensen beter.

Ostlegionen waren eenheden uitsluitend samengesteld uit soldaten afkomstig uit de niet-Russische minderheden van de Sovjet-Unie en behoorden tot de Wehrmacht.  Na de inval in de Sovjet-Unie kregen de Duitsers te maken met grote aantallen deserteurs en krijgsgevangenen die zich bij het Duitse leger wilden aansluiten.  Bij niet Russen, zoals ook de Georgiërs, bestond een afkeer tegen het Sovjet systeem. Door in te spelen op deze gevoelens slaagde de Wehrmacht erin grote aantallen krijgsgevangen tot overlopen te bewegen. Naast deze vrijwilligers bestonden de Ostlegionen ook uit niet-Russische minderheden, die de slechte omstandigheden in de krijgsgevangenkampen wilden ontvluchten. Al deze militairen, vrijwilliger of niet, werden door Stalin beschouwd als verraders. Voor hen was bij terugkeer in de Sovjet-Unie niets goeds te verwachten. Ook de doodstraf werd toegepast voor toetreding in vijandelijke krijgsdienst.   

Het op Texel gelegerde 822e Georgisch Bataljon, bestaande uit 800 Georgiers, behoorde tot het Ostlegion. Ook zij wisten wat hen bij terugkeer stond te wachten. Donderdag 5 april gaf de Duitse bataljonscommandant Klaus Breitner opdracht aan de commandant van het Georgisch bataljon zich gereed te maken voor vertrek naar het vasteland om te worden ingezet tegen geallieerde militairen in het oosten van Nederland. Hierin zagen de Georgiers een mogelijkheid zich te rehabiliteren voor het in dienst treden bij de Wehrmacht. Zij zijn er daarbij ongetwijfeld vanuit gegaan dat ze bij terugkeer een betere of mildere behandeling zouden krijgen. Terugkijkend wat de Russen hebben gedaan met de Poolse militairen die hadden meegevochten in het Britse leger voor de bevrijding van West Europa, kan dit als ijdele hoop worden gezien.  Deze jongens zijn voor vele jaren de werkkampen ingegaan.
In de nacht van 5 op 6 april (De Britten en Canadezen hadden Twente bevrijd) keerden zij zich tegen de Duitsers. In het bataljon werd aan iedere Georgiër een Duitser toegewezen, die hij moest doden. In de vroege ochtend van 6 april werden 450 Duitsers vermoord, merendeel tijdens de slaap gekeeld. Majoor Klaus Breitner wist echter de zuidelijke batterij op Texel te bereiken, waar hij groot alarm sloeg. Ondanks dat het Duitse leger al in grote staat van ontbinding verkeerde, was het niet zo verwonderlijk dat er al snel een grote actie op gang kwam. Voor de Duitsers hebben emotionele gevoelens ongetwijfeld een grote rol gespeeld. 450 kameraden waren in hun slaap gekeeld door militairen in hetzelfde uniform. 

Op 6 april werden al 600 Duitse soldaten onder leiding van majoor Erich Neumann overgezet op Texel. Op
7 april zijn daar nog eens 200 man bijgekomen. De gevechten hebben enkele weken in beslag genomen, waarbij de Georgiërs steeds meer terrein verloren. Na de gevechten, werd het gehele eiland door de Duitsers uitgekamd, op zoek naar overgebleven Georgiërs. Enkele honderden van hen konden onderduiken bij de Texelse bevolking en hebben de razzia’s overleefd.
 
De actie van de Georgiërs heeft het leven gekost aan
117 Texelaars, tussen de 480 en 570 Georgiërs en waarschijnlijk 600 Duitsers. Het juiste aantal omgekomen Duitse militairen is onduidelijk gebleven.
(Foto) Het op Texel gelegen oorlogskerkhof van de Georgiers.  

228 overlevende Georgiërs zijn na afloop van de oorlog uitgeleverd aan de Sovjet-Unie. Krijgsgevangenen werden bij terugkomst gestraft. Dat de Georgiërs dienst hadden genomen in het Duitse leger zal hun zaak geen goed hebben gedaan. Onbekend is  wat er met deze  Georgiërs is gebeurd.

 

Pagina
Menu
INFO
Pagina
Menu
INFO

Excursies

Excursies


Onder begeleiding van Ton Wientjen worden er excursies georganiseerd naar het gebied waar de slag om Arnhem plaatsvond. Dit zijn excuries in groepsverband. Bent u als vriendenclub, serviceclub, hobbyclub, enz. geïnteresseerd in een excursie?

Lees verder »

Ton blogt

Ton blogt 


Soms, als Ton tijd heeft, schrijft hij een anekdote over een gebeurtenis die zich afspeelde in de oorlog. Altijd vanuit de gedachtenwereld van de betrokkene geschreven en dus lang niet altijd politiek correct.
 

Lees verder »

Contact


Ton Wientjen
Vaarwerkhorst 71
7531 HL  ENSCHEDE

Telefoon: +31 53 435 69 49
Mobiel1:   +31 61 258 47 78
Mobiel2:   +31 62 351 10 21

Stuur een berichtje

Pagina
Menu
INFO

Powered by CMSimple | Template by CMSimple | Inloggen