Pagina
Menu
INFO
U bent hier:   Begin pagina > Ton blogt > Archief > 24 maart 2010 De eis van generaal-majoor Jacob Harberts
German

24 maart 2010 De eis van generaal-majoor Jacob Harberts

Eind zestiger jaren zag ik voor het eerst zijn naam. In de media verschenen berichten over zijn handelwijze tijdens de meidagen van 1940, gevolgd door een kort interview op TV. In mijn  herinnering zat in de stoel een oudere heer van vergane glorie, afstammeling uit een grijs verleden, een Ollie Heer Bommel figuur, met de beide mondhoeken naar beneden, uitstralend een grote mate van arrogantie welke door zijn uitspraken nog eens werden bevestigd. Ik was boos, zeer boos. Ik heb het over de Generaal-majoor b.d. Jacob Harberts.

Wat ging hieraan vooraf?
Op 10 mei 1940, de eerste dag van de aanval door Nazi Duitsland op Nederland, werd Generaal-majoor J.Haberts, commandant van het IIe Legerkorps, op zijn hoofdkwartier in Doorn bestookt met vele meldingen die later weer op onwaarheden bleken te berusten.  Dit zorgde voor grote spanning bij Harberts en zijn staf. Op 11 mei kwamen berichten over vijandelijk artillerievuur op de Grebbeberg en in de middag de melding dat de verbindingen met de voorposten in de gevechtslinie waren verbroken. Harberts op zijn hoofdkwartier, ver verwijderd van het front, had geen enkel zicht op de situatie en meende, in tegenstelling tot de werkelijkheid, met zwakke Duitse troepen van doen te hebben. Na de informatie dat het bataljon van majoor Voigt zich deels had teruggetrokken ontstak Harberts in woede, reageerde furieus en verweet het kader en manschappen lafhartigheid. De lafhartigen moesten snel en krachtig worden bestraft. Daarna kwamen de meldingen dat vaandrig Tack van de 2e sectie mitrailleurcompagnie zich had teruggetrokken zonder vuurcontact te hebben gehad met de vijand en in Nieuwesluis was sergeant Meijer van het 19e Regiment Infanterie aangehouden met een stuk pantserafweergeschut. Harberts ontstak in woede en wilde een afschrikwekkend voorbeeld stellen, een doodvonnis. Hij kreeg toestemming tot het vormen van een krijgsraad en in de late avonduren van 11 mei hebben de door J.J.G. baron van Voorst tot Voorst aangewezen officieren, reserve-kapitein mr. J.J. Plugge, reserve-kapitein mr. T.J.W.C. van den Wall Bake en reserve-eerste luitenant mr C.H. Beekhuis, zich bij Harberts gemeld.

Geen onbevangen oordeel
In die nacht heeft Harberts de drie aanzienlijk lager in rang zijnde officieren, persoonlijk ontvangen en eiste in zijn toespraak dat het rapport de volgende ochtend om 9.00u klaar zou liggen. De drie moesten tijdens de nacht maar doorwerken. Omdat de zaak tegen Tack te weinig aanknopingspunten bood, viel het oog op Sergeant Meijer. Haberts eiste dat er een voorbeeld gesteld werd. Door de eis van Haberts aan de lager in rang zijnde officieren van het Militaire Tribunaal, kon er geen sprake meer zijn van een onbevangen oordeel. 

Wat was er gebeurd?
Sergeant Meijer had als sectiecommandant het bevel over twee stukken pantserafweergeschut. In zijn frontlijn bevonden zich geen vijandelijke tanks en buiten de pantserafweergranaten bezat hij niets om zich te kunnen verdedigen of de vijand uit te schakelen. Tijdens de artilleriebeschietingen kon hij slechts toekijken hoe de voorposten werden opgerold. De onrust nam toe, zoals bij vele andere plekken op de Grebbelinie. Het contact met zijn meerderen was verloren en sergeant Meijer besloot daarop terug te trekken.  

Zondag 12 mei 12.30u begon de rechtszitting, de doodstraf werd geeist, het vonnis uitgesproken, Harberts heeft het bekrachtigd en kort daarna 's middags is het vonnis in Doorn voltrokken.
Het vonnis is niet bekend gemaakt en heeft dus niet gediend als afschrikwekkend voorbeeld.

Harberts doorgedraaid en vervangen
In de ochtend van de 12e mei bevond Harberts zich op de commandopost van kolonel van Loon, divisiecommandant. Hij heeft daar staan gillen en schreeuwen over lafaards, die zich door een troepje kwajongens uit Duitsland van de Grebbeberg lieten gooien. Hierna spoedde hij zich naar overste Hennink, 8e Regiment Infanterie, die door Harberts in het bijzijn van derden met luide stem werd uitgemaakt “als commandant der lafhartigen”.
Harberts gaf  blijk nog steeds onvoldoende  inzicht te hebben over de sterkte van het Duitse Leger. De Duitsers waren kwajongens en zijn mannen lafaards. 
Het IIe legercorps werd op de 13e mei niet meer geleid door Harberts. Hij was volledig doorgedraaid,  kon of wilde het falen van zijn troepen niet begrijpen en was niet meer in staat leiding te geven. De generaal werd vervangen.

Geen spijt
In de tweede helft van de zestiger jaren kreeg de zaak ruchtbaarheid. De onthullingen sloegen in als een bom. Harberts werd ter verantwoording geroepen in AVRO’s Televizier. Verbijsteringwekkend waren zijn woorden: “De houding van het Tweede Legerkorps was over het algemeen laf geweest”. De zaak Meijer zou hij opnieuw zo aanpakken, het beïnvloeden van de rechtszaak gebeurde in het belang van het vaderland. Diezelfde avond werd zijn huis belaagd door woedende oud-Grebbelinie soldaten. Harberts nam de volgende dag de wijk naar zijn dochter in Engeland. Hij overleed aldaar in 1971.

Wat is lafheid?
Sergeant Meijer beschikte over onvoldoende middelen om ter plekke de vijand te kunnen bestrijden. Door te blijven bracht hij onnodig het leven van hem en zijn mannen in gevaar. Met deze gegevens nam hij de beslissing om met de sectie terug te trekken. Vanwege deze beslissing werd sergeant Johan Christiaan Meijer gefusilleerd wegens lafheid.
Harberts bevond zich in een geheel andere situatie, zonder rondvliegende kogels, zonder gevaar voor eigen leven of dat van anderen. Harberts besloot zich terug te trekken uit Nederland, omdat hem vragen werden gesteld.

*** Andere tijden VPRO ***

Jacob Harberts

 

'Den Vaderlandt Ghetrouwe' staat er op de
grafsteen van sergeant JC Meijer in Dieren

Pagina
Menu
INFO
Pagina
Menu
INFO

Excursies

Excursies


Onder begeleiding van Ton Wientjen worden er excursies georganiseerd naar het gebied waar de slag om Arnhem plaatsvond. Dit zijn excuries in groepsverband. Bent u als vriendenclub, serviceclub, hobbyclub, enz. geïnteresseerd in een excursie?

Lees verder »

Ton blogt

Ton blogt 


Soms, als Ton tijd heeft, schrijft hij een anekdote over een gebeurtenis die zich afspeelde in de oorlog. Altijd vanuit de gedachtenwereld van de betrokkene geschreven en dus lang niet altijd politiek correct.
 

Lees verder »

Contact


Ton Wientjen
Vaarwerkhorst 71
7531 HL  ENSCHEDE

Telefoon: +31 53 435 69 49
Mobiel1:   +31 61 258 47 78
Mobiel2:   +31 62 351 10 21

Stuur een berichtje

Pagina
Menu
INFO

Powered by CMSimple | Template by CMSimple | Inloggen