Pagina
Menu
INFO
U bent hier:   Begin pagina > Ton blogt > Archief > 26 mei 2010 Operatie Katapult, schieten op vrienden
German

26 mei 2010 Operatie Katapult, schieten op vrienden

Na de Franse nederlaag en de Franse wapenstilstandovereenkomst met Duitsland op 22 juni 1940, stond Engeland alleen tegenover een militair oppermachtige vijand. Slechts de Britse vloot was sterker dan de gecombineerde Duits - Italiaanse marine.
Door de wapenovereenkomst dreigde de moderne en sterke Franse vloot in Duitse handen te vallen. Wilde Engeland zijn overwicht behouden dan moest dit tot elke prijs worden voorkomen.

Franse vloot mocht niet in Duitse handen vallen
Gezamenlijk hadden de beide landen vanaf 10 mei 1940 tegen de Duitsers gevochten. Na de evacuatie van het Britse leger tussen 27 mei en 4 juni, stond Frankrijk er alleen voor.
Tussen Engeland en Frankrijk bestond de afspraak dat geen van beide landen afzonderlijk wapenstilstandsonderhandelingen zou aangaan maar na het militair echec in Frankrijk werd aan de Fransen toestemming verleend met de Duitsers en Italianen te gaan onderhandelen.  Dit alles onder één voorwaarde: “De Franse vloot mocht niet in vijandelijke handen vallen en moest zich naar Britse of andere veilige wateren begeven”.

Britse zorgen
De Britten maakten zich terecht zorgen. Artikel 8 van de wapenovereenkomst bepaalde dat alle Franse oorlogsbodems onder Duits – Italiaans toezicht werden gesteld en zouden worden ontwapend. De Britten hadden, gezien de ervaringen uit het verleden waarbij vele afspraken werden geschonden, geen vertrouwen meer in gemaakte afspraken met het Duitse regime. Churchill wilde geen enkel risico nemen en besloot tegen het advies in van de Britse Admiraliteit tot opstelling en uitvoering van Operatie Katapult. Het doel van deze operatie was, het in bezit nemen, onder Brits toezicht brengen, buiten gevecht stellen of vernietigen van de gehele Franse vloot.

Begin operatie Katapult 3 juli
De Franse oorlogsbodems die in de haven van Portsmouth en Plymouth lagen vormden ongeveer 10% van de totale vlootsterkte. In de vroege ochtend werden de Franse bemanningen door zwaar bewapende Britse eenheden overrompeld. Op de grote Franse onderzeeboot “Surcouf” werd tegenstand geboden waarbij twee Britse officieren en één Franse matroos om het leven kwamen. In Alexandrië (Egypte) wisten de Franse Admiraal Godefroy en de Britse Admiraal Cunningham door onderhandeling het gebruik van geweld te vermijden.

Hoe anders ging het in de Franse marinehaven “Mers el Kebir” nabij de Algerijnse stad Oran. Hier lag het sterkste Franse smaldeel met de grote slagkruisers “Dunkerque” en “Strasbourg”, de slagschepen “Bretagne” en “Provence”, het vliegkampschip “Commandant-Teste” (foto l boven) en zes torpedobootjagers.
Om half tien in de ochtend verscheen een sterk Brits smaldeel onder commando van Vice-Admiraal Somerville ter hoogte van Oran. Dit smaldeel afkomstig uit Gibraltar bestond uit de slagkruiser “Hood” (foto r), de slagschepen “Resolution”en “Valiant”, het vliegkampschip “Ark Royal”, twee kruisers en 11 torpedobootjagers.

Voorwaarden
Kapitein Holland werd door Vice-Admiraal Somerville (foto l) als onderhandelaar gestuurd naar de Franse commandant Admiraal Gensoul. De Fransen hadden de keuze uit vijf voorstellen:

  1. met de Britten zee kiezen en samen de strijd voort te zetten tegen de vijand
  2. onder Britse controle met gereduceerde bemanning te varen naar een Engelse haven
  3. onder Britse controle met gereduceerde bemanning de schepen over te brengen naar een Franse haven in West Indië of naar een Amerikaanse haven.
  4. bij niet aanvaarden van deze voorstellen, de schepen zelf tot zinken te brengen. 
  5. indien ook dit zou worden geweigerd moest met elke vorm van geweld rekening worden gehouden om te voorkomen dat de schepen in Duitse handen zouden vallen.

De Franse admiraal Gensoul weigerde ook maar één van deze voorstellen te aanvaarden. Ondertussen hadden de Britten een telegram onderschept van de Franse admiraliteit, waarin Franse oorlogsbodems de opdracht kregen Gensoul te hulp te snellen.
Hierop verliet om 17.25u een doodsbleke Kapitein Holland onder uitbrenging van de groet Admiraal Gensoul.

Aanval
Om 17.54u vuurden de Britten het eerste salvo af op het Franse smaldeel. De Franse schepen, verkerend in een ongunstige positie, vuurden direct terug en ook de zware Franse kustbatterijen mengden zich in de strijd. Ze waren echter kansloos tegen de Britten die goed positie hadden gekozen en vrij konden manoeuvreren.

Om 18.10u liet Gensoul via signalen weten dat zijn schepen buiten gevecht waren gesteld.
De “Dunkerque” was met vier voltreffers zwaar beschadigd. De “Provence” had door een voltreffer een groot lek opgelopen en stond aan de achterzijde in brand. De  Franse torpedobootjager “Megador” lukte het bijna uit de haven te komen, maar ook zij incasseerde een voltreffer waardoor aan boord zestien bommen explodeerden. Het slagschip “Bretagne” had al direct een voltreffer gekregen (foto r), maakte snel water en stond om 18.07u volledig in brand. Plotseling kapseisde de oorlogsbodem en zonk.
977 bemanningsleden kwamen om het leven. De Franse slagkruiser “Strasbourg” wist met vijf torpedobootjagers te ontkomen. De volgende avond arriveerden ze in de marinehaven Toulon (Zuid Frankrijk).

Door foutieve informatie hadden de Britten de indruk gekregen dat de “Dunkerque” gemakkelijk hersteld zou kunnen worden. Om die reden verschenen enkele dagen later drie golven van torpedobommenwerpers boven “Mers el Kebir” om het karwei af te maken.
Ook deze aanval heeft veel slachtoffers gekost.

Franse Vichy regering verbreekt dipolmatieke betrekkingen
Op 8 juli werd bij een onverwachte Britse aanval op de haven van Dakar het Franse slagschip “Richelieu” zwaar beschadigd. Bij de Franse Vichy regering was de maat vol en de diplomatieke betrekkingen met Engeland werden verbroken. 
De Britse Admiraal Somerville was niet blij met de actie en noemde deze de grootste militaire blunder van de huidige tijd.

Vrienden werden gewezen vrienden.

Door Operatie Katapult vielen aan Franse zijde 1297 doden en 351 gewonden.

Admiraal Gensoul tijdens begrafenisplechtigheid omgekomen Franse marinemensen

 

Pagina
Menu
INFO
Pagina
Menu
INFO

Excursies

Excursies


Onder begeleiding van Ton Wientjen worden er excursies georganiseerd naar het gebied waar de slag om Arnhem plaatsvond. Dit zijn excuries in groepsverband. Bent u als vriendenclub, serviceclub, hobbyclub, enz. geïnteresseerd in een excursie?

Lees verder »

Ton blogt

Ton blogt 


Soms, als Ton tijd heeft, schrijft hij een anekdote over een gebeurtenis die zich afspeelde in de oorlog. Altijd vanuit de gedachtenwereld van de betrokkene geschreven en dus lang niet altijd politiek correct.
 

Lees verder »

Contact


Ton Wientjen
Vaarwerkhorst 71
7531 HL  ENSCHEDE

Telefoon: +31 53 435 69 49
Mobiel1:   +31 61 258 47 78
Mobiel2:   +31 62 351 10 21

Stuur een berichtje

Pagina
Menu
INFO

Powered by CMSimple | Template by CMSimple | Inloggen