Pagina
Menu
INFO
U bent hier:   Begin pagina > Ton blogt > Archief > 2 augustus 2013  Tjisalak-massamoord
German

2 augustus 2013  Tjisalak-massamoord

Tjisalak
De Tjisalak was een Nederlands stoomvrachtschip van 5787 ton met passagiersaccommodatie en gebouwd in 1917 te Amsterdam voor de Java-China-Japan Lijn. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Tjisalak gebruikt voor de bevoorrading van Ceylon (Sri Lanka) vanuit Australië. 

Melbourne
Dinsdag 7 maart 1944 verlaat de Tjisalak de haven van Melbourne met aan boord 103 opvarenden, 76 bemanningsleden, 22 Brits Indische zeelieden die na het verloren gaan van hun schip terugkeerden naar Brits Indië en vijf eerste klas passagiers onder wie Vernon Gordon, een 33 jarige Amerikaanse Rode Kruisverpleegster. In de ruimen ligt 6600 ton meel opgeslagen.

Japanse onderzeeboot I-8
In de vroege ochtend van Zondag 26 maart 1944 slaat 5.38 uur het noodlot toe. 600 zeemijlen ten zuiden van Ceylon, wordt de Tjisalak getroffen door een torpedo gelanceerd vanaf de Japanse onderzeeboot I-8 met Tatsunosuke Ariizumi als commandant. De Australische passagier Luitenant Dawson raakt hierbij dodelijk verwond. De Tjisalak maakt binnen enkele minuten slagzij en begint aan de achterzijde te zinken. De opvarenden verlaten het schip en nemen plaats in de drie reddingsboten. Tweede officier Jan Dekker, de vuurleider, blijft met de kanonniers aan boord bij het kanon in afwachting tot de onderzeeër boven komt. Al gauw staat het water tot aan het dek en Jan Dekker met de kanonniers zijn genoodzaakt in het water te springen en zwemmen naar de reddingsboten.  Binnen 14 minuten verdwijnt de Tjisalak onder de zeespiegel. Dan komt de Japanse onderzeeër boven water en vaart een rondje om de drie sloepen.

Tatsunosuke Ariizumi
Door de megafoon laat de Japanse commandant Tatsunosuke Ariizumi vragen naar de kapitein. Hierop gaat kapitein Cor Hen met zijn reddingsboot langzij de Japanse onderzeeër. De andere twee reddingsboten proberen te ontsnappen maar onder dreiging van de Japanse mitrailleurs komen ook deze sloepen langszij. De Japanners, bewapend met zwaarden, bijlen, bajonetten en pistolen, staan klaar om de gevangenen alle waardevolle bezittingen af te nemen. De situatie is beangstigend. De Rode Kruisverpleegster Vernon Gordon en de andere drie passagiers, worden door het luik in de onderzeeër gebracht. De bemanningsleden van de Tjisalak moeten plaatsnemen op het voorschip. het wordt hen verboden achterom te kijken maar zien toch hoe kapitein Cor Hen met een Samoerai zwaard wordt onthoofd. De Japanners rennen luid schreeuwend over het dek alsof zij al bij voorbaat genoten van wat er zou gaan gebeuren.

Europeanen
De Europeanen zijn het eerst aan de beurt. Als eerste worden twee kanonniers en de vijfde machinist Berger op het achterschip doodgeschoten. Ondertussen wachten de anderen machteloos en in doodsangst op het voordek van de onderzeeër. De minuten kruipen voorbij. Het duurt lang, waarschijnlijk meer dan een uur. Één voor één moeten de bemanningsleden van de Tjisalak vanaf het voorschip lopen naar het achterschip en zich opstellen aan de uiterste rand van het achterschip kort boven de schroeven. Op deze plek worden ze neergeschoten zodat de lichamen direct in het water vallen. De Chinese bemanningsleden en de Brits Indiërs zijn door middel van een lang touw aan elkaar geketend. Zij worden door de Japanse bemanningsleden overboord geduwd en daarna met mitrailleurs beschoten.

Vermoord
96 mannen en één vrouw zijn door de bemanning van de I-8 vermoord. Vijf mannen hebben de moordpartij overleefd. Eerste officier Frits de Jong, Tweede stuurman Jan Dekker, Tweede marconist James Blears, Derde machinist Cees Spuybroek en de Brits Indische zeeman Dhange. 

Overleefd
Zodra Frits de Jong op de uiterste rand van het achterdek staat, hoort hij een knal en komt iets later bij in het water. Zijn achterhoofd doet pijn en ziet dat zijn hoofd onder het bloed zit. Vervolgens probeert hij zich zoveel mogelijk aan het zicht van de Japanners te onttrekken. Na vier uur zwemmen vindt hij een vlot. Iets later voegt de tweede marconist James Blears zich bij hem. James Blears was door de Japanners aan de stuurmansleerling Bronger vastgebonden en de twee zijn in de zee gegooid. Daarna begonnen de Jappen met mitrailleurs op de twee te schieten. Blears kwam in het water onder de stuurmansleerling terecht die de kogelregen opving en daarna in zijn armen overlijdt. De mannen zijn uitgeput en blij met het weerzien. Dan komt ook nog eens de oververmoeide marconist Cees Spuybroek aanzwemmen. Toen deze had gezien dat de Jap op hem richtte was hij in het water gesprongen. In de verte zien ze enkele sloepen van de Tjisalak drijven en met inspanning van al hun krachten roeien zij daar langzaam naartoe. Éénmaal in de sloep horen de drie het geroep van tweede stuurman Jan Dekker en de Brits Indiër Dhange. Jan Dekker had gezien dat een Japanner hem de schedel wilde inslaan met een voorhamer is daarop snel de zee in gedoken. Dhange had zich weten te bevrijden van het touw waaraan hij en de andere Aziaten zaten vastgebonden. 

Liberty schip James A.Wilder
Dinsdag 28 maart aan het eind van de middag worden de vijf gered door het Amerikaanse Liberty schip James A.Wilder.

USS Morrison en USS Stockton
De onderzeeër I-8 is op 31 maart 1945 na een beschieting van enkele uren door de Amerikaanse torpedobootjagers USS Morrison en USS Stockton tot zinken gebracht.

I-401
Tatsunosuke Ariizumi was inmiddels overgeplaatst naar de onderzeeër 1-401 en bevindt zich eind het eind van de oorlog tussen Guam en Nieuw Guinea. Onmiddellijk na de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945 ontvangt de onderzeeër het bericht zich over te geven en te varen naar Yokosuka bij Tokio. Tatsunosuke Ariizumi staat inmiddels op de lijst van zeevarende oorlogsmisdadigers en weet dat hij bij aankomst zal worden gearresteerd. Bij het binnenvaren van de baai van Tokio pleegt hij met zijn Samoerai zwaard harakiri.

Texel
Frits de Jong heeft tot aan zijn overlijden in 2010 gewoond op Texel. De Amerikaan James Blears woont op Hawaï.  

Internationaal Militair Tribunaal van het Verre Oosten  Tokyo
Na de oorlog zijn de Amerikanen op zoek gegaan naar de bemanning van de I-8 en blijkt dat bijna allen zijn omgekomen. Drie bemanningsleden zijn getraceerd. Twee daarvan zijn in 1948 veroordeeld tot gevangenisstraf. De derde was Jiro Nakahara, een burger radioman. Hij bevond zich weliswaar aan boord, behoorde echter niet tot de bemanning. Voor het Internationaal Militair Tribunaal voor het Verre Oosten legde hij zijn verklaring af waarin hij aangaf dat een ieder de orders van Tatsunosuke Ariizumi gehoorzaamde omdat deze zo meedogenloos was. Om die reden had Ariizumi de bijnaam “Gangster”. Hij vertelt ook het relaas over Vernon Gordon: “De Amerikaanse Rode Kruisverpleegster was ondergebracht in de  bemanningsruimte. Ongeveer een uur daarna ging ik erheen en vroeg aan haar of er iets was wat zij wilde. Ze wilde een beker water en vertelde dat ze voor de oorlog enige tijd in Japan had doorgebracht en na het begin van de oorlog begonnen was als Rode Kruis verpleegster. Terwijl we spraken komt de Senior officier binnen met vier matrozen en zegt in het Japans dat ze wordt doodgeschoten. Ik heb het haar niet verteld, maar denk dat ze wel wist wat er ging gebeuren. Op het dek vertelt ze me dat ze weet wat er gaat gebeuren. De Senior officier zegt tegen me haar te vragen of ze moet worden geblinddoekt. Ze geeft aan dat niet te willen en dat alles in orde is.
Voordat ze werd doodgeschoten zei ze tegen de gehele bemanning “Sayonara”,  Goodbye Tot Ziens.”  

 

Meer weten over de Japanse Admiraal Isoruku Yamamoto en zijn einde  Lees ook   

 

Pagina
Menu
INFO
Pagina
Menu
INFO

Excursies

Excursies


Onder begeleiding van Ton Wientjen worden er excursies georganiseerd naar het gebied waar de slag om Arnhem plaatsvond. Dit zijn excuries in groepsverband. Bent u als vriendenclub, serviceclub, hobbyclub, enz. geïnteresseerd in een excursie?

Lees verder »

Ton blogt

Ton blogt 


Soms, als Ton tijd heeft, schrijft hij een anekdote over een gebeurtenis die zich afspeelde in de oorlog. Altijd vanuit de gedachtenwereld van de betrokkene geschreven en dus lang niet altijd politiek correct.
 

Lees verder »

Contact


Ton Wientjen
Vaarwerkhorst 71
7531 HL  ENSCHEDE

Telefoon: +31 53 435 69 49
Mobiel1:   +31 61 258 47 78
Mobiel2:   +31 62 351 10 21

Stuur een berichtje

Pagina
Menu
INFO

Powered by CMSimple | Template by CMSimple | Inloggen