Pagina
Menu
INFO
U bent hier:   Begin pagina > Ton blogt > Archief > 9 februari 2012  Tragiek van een Generaal   Stanislaw Sosabowski deel I
German

9 februari 2012  Tragiek van een Generaal   Stanislaw Sosabowski deel I

                                 i.v.m. de grootte is de Blog gesplitst in 2 delen

                                    Generaal-majoor Stanislaw Sosabowski
                   Bevelhebber van de 1e Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade
 

De Slag om Arnhem
De Slag om Arnhem begint Zondagmiddag 17 september 1944, wanneer een deel van de Landingsbrigade en de volledige 1e Parachutistenbrigade van de First British Airborne Division, bij Heelsum op Nederlandse bodem landen. Het 2e bataljon onder commando van Luitenant kolonel John Frost rukt zo snel mogelijk op naar de Rijnbrug. Zondagavond is de Noordelijke oprit van de brug in Britse handen. Ongeveer 14.00u in de middag vertrekt uit Neerpelt België het 100.000 man tellende Britse 30e legercorps met Luitenant-generaal Brian Horrocks als bevelhebber en begeeft zich op weg naar Arnhem waar zij volgens planning dinsdag zullen arriveren. De para’s moeten de brug drie dagen in handen houden.

John Hackett
John Hackett Brigade-generaal en commandant van de 4e Parachutistenbrigade landt maandagmiddag 18 september evenals het overige deel van de landingsbrigade.

1e Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade
De 1e Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade moet volgens planning dinsdag 19 september  worden gedropt, maar dan gaat het mis. De Brigade, verdeeld in drie bataljons, vertrekt uit Engeland vanaf drie verschillende vliegvelden. Op twee daarvan is het weer zo slecht dat de transportvliegtuigen niet kunnen opstijgen. Slechts één Pools bataljon wordt in de namiddag gedropt, en komt neer, te midden van de gevechten tussen Britse militairen die de droppingzone vrij moeten houden, en Duitse soldaten.

Waalbrug Nijmegen
Waalbrug Nijmegen valt woensdagavond 20 september in Amerikaanse handen en vervolgens rijden de eerste tanks van het Britse 30e legercorps over de brug. Zij houden halt direct over de brug in het dorpje Lent. Vanwege het slechte weer in Engeland zijn de overige twee Poolse bataljons nog niet in staat uit Engeland te vertrekken. 

John Frost
John Frost moet met het 2e bataljon moet donderdagochtend 21 september, door voedsel, drank en munitie tekort, de strijd om de Rijnbrug in Arnhem opgeven. Van de 800 man zijn er nog 100 over. De overigen zijn gesneuveld, verwond of krijgsgevangen gemaakt. Ook luitenant kolonel John Frost is gewond. De brug is nu weer volledig in Duitse handen. Het restant van de 1e Britse Airborne divisie (van 11.000 gelande militairen zijn er nog 3.000 over) heeft zich teruggetrokken in een zgn. perimeter te Oosterbeek.

Driel, dorp aan de Rijn in de Betuwe
Donderdag 21 september kunnen eindelijk de nog resterende twee Poolse bataljons van de 1e Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade vertrekken van de Engelse vliegvelden en worden gedropt ten zuiden van de Rijn bij het Betuwse dorpje Driel. Boten hebben zij niet en het veerpontje tussen Driel en Oosterbeek is buiten werking gesteld. Ondanks het moordend Duits vuur vanaf de hoger gelegen Westerbouwing, lukt het Generaal-majoor Sosabowski in de nacht toch nog ruim 200 Poolse soldaten naar de Noordkant van de Rijn te krijgen. Voor de Britten een druppel op een gloeiende plaat.

Stanislaw Sosabowski 
Stanislaw Sosabowski geboren 1892, veteraan uit de Eerste Wereldoorlog, wordt 1927 binnen het Poolse leger bevorderd tot Bataljonscommandant bij het 75e regiment Infanterie. Eind 1929 treedt hij toe tot de faculteit van de Hogere Krijgsschool te Warschau en wordt gepromoveerd tot full time docent. Twee boeken verschijnen van zijn hand, de opleiding van de soldaat en de burger (1932) en de Intendance te velde (1935). In 1937 krijgt Sosabowski het commando over het 9e Regiment Infanterie.

Het noodlot slaat toe
Dan slaat in 1938 het noodlot toe, het ergste dat een ouder kan overkomen. Terwijl zijn oudste zoon medicijnen studeert in het leger komt zijn jongste zoon Jacek om het leven bij een tragisch ongeluk met vuurwapens. Sosabowski, familieman, is een gebroken mens en de bevelvoering wordt hem teveel. Januari 1939 vraagt hij aan het Ministerie van Defensie hem te ontheffen van zijn commando over het 9e Regiment Infanterie. Maart 1939 wordt Sosabowski bevorderd tot kolonel en krijgt het commando over het 21e Regiment Infanterie dat bekend staat onder de bijnaam ‘Kinderen van Warschau”.

Warschau 
Bij Warschau strijdt Sosabowski met zijn 21e Regiment Infanterie tijdens de overval van Nazi Duitsland op Polen 1 september 1939, tegen de veel beter uitgeruste Duitse troepen. Na de Poolse capitulatie weet Sosabowski met vele andere Polen te ontkomen naar Frankrijk. Noodgedwongen moet hij zijn gezin achterlaten. Na de Franse nederlaag juni 1940 vertrekt Sosabowski met de boot uit de Franse haven La Rochelle naar de Britse marinehaven Plymouth.

Poolse Parachutisten Brigade
De Poolse Parachutisten Brigade wordt 23 september 1941 opgericht. In Brits Pools overleg wordt overeengekomen dat deze brigade alleen wordt ingezet voor operaties op Pools grondgebied. De Poolse Parachutisten Brigade valt onder het Pools opperbevel. Bevelhebber is Stanislaw Sosabowski. De overige ruim 200.000 Polen in het Britse leger vallen onder Brits commando. 1942 wordt de naam gewijzigd in 1e Poolse Onafhankelijke Parachutistenbrigade.

De opstand van Warschau
De opstand van Warschau begint 1 augustus 1944 en de Poolse Brigade gaat ervan dat zij wordt ingezet in Polen. Tot groot ongenoegen van de Polen blijven ze in Engeland, worden toegevoegd aan de 1e Britse Airborne Divisie met de bedoeling ingezet te worden bij Arnhem. Sosabowski krijgt de rang van een divisiecommandant en wordt gepromoveerd tot Generaal-majoor.

Zondagochtend 24 september
Zondagochtend 24 september, de Polen zijn zoals vermeld donderdag 21 september geland, inspecteert de 52 jarige Sosabowski de Drielse stellingen, bezoekt de beide noodhospitalen en probeert na afloop wat te slapen. Een uur later, 10.00u, wordt hij gewekt.

Luitenant-generaal Brian Horrocks
Luitenant-generaal Brian Horrocks, bevelhebber van het 30e Britse legercorps wil zich persoonlijk op de hoogte stellen van de situatie en de mening horen van Sosabowski. Sosabowski verrast en ingenomen met het bezoek, begroet Horrocks hartelijk en schetst hem de benarde situatie waarin de Britten zich bevinden aan de overkant van de Rijn en geeft aan dat spoedige hulp geboden is. Horrocks doet de toezegging dat één en ander besproken en geregeld zal worden op een bijeenkomst in het hoofdkwartier van de Wessex Divisie te Valburg. Een klein uur later vertrekt Sosabowski per jeep richting Valburg, achterin zitten de Poolse luitenant Dyrda als tolk en zijn Britse verbindingsofficier Luitenant-kolonel Stevens. Sosabowski en Dyrda zien er, na drie dagen strijd, in hun smoezelig geworden veldtenue sjofel uit. Na zijn vertrek uit Engeland heeft Sosabowski nog geen twaalf uur geslapen. Daarentegen stralen de Britse officieren in hun strakke, geperste maatuniformen met glimmende distinctieven en gepoetste schoenen. Sosabowski meldt zich bij Generaal-majoor G. Ivor Thomas, commandant van de 43e Wessex divisie. Voor een bevelhebber die rechtstreeks van het front komt, wordt Sosabowski door Thomas koel en afstandelijk ontvangen. Ook Horrocks heeft zich bij Sosabowski vervoegd, waarop de Poolse generaal vraagt: “Ik zou graag willen dat U mijn adjudant toestaat mee te komen als tolk. Dit zal een belangrijke kwestie zijn”. Het antwoord van Horrocks laat aan duidelijkheid niets te wensen over: “Neen, U beheerst het Engels. Vanochtend heb ik met U gesproken en toen had U ook geen tolk nodig, dus nu ook niet”. Sosabowski herhaalt zijn verzoek maar Horrocks weigert opnieuw, draait zich om en loopt de tent in.

Luitenant Dyrda
Luitenant Dyrda voelt dat er iets in de lucht hangt, gaat naar Luitenant-generaal Frederick Browning, bevelhebber te velde van de 1e Allied Airborne Army, en vraagt om zijn bemiddeling. Browning gaat naar Horrocks, keert terug met de toezegging dat ook Dyrda de tent mag binnenkomen. Alle Britse officieren nemen plaats aan één zijde van de lange tafel, Horrocks in het midden geflankeerd door Browning en Thomas. Ook Luitenant kolonel Stevens, de Britse verbindingsofficier van Sosabowski voegt zich bij hen.

Krijgsraad
Generaal-majoor Sosabowski, 16 december 1943 nog door de Britten onderscheiden met de Most Excellent Order of the British Empire in de rang van Commandeur, wordt geplaatst op een eenzame stoel aan de andere kant van de tafel, vergelijkbaar met een krijgsraad.

Meer over Sosabowski, lees deel II
Lees verder  

 

Pagina
Menu
INFO
Pagina
Menu
INFO

Excursies

Excursies


Onder begeleiding van Ton Wientjen worden er excursies georganiseerd naar het gebied waar de slag om Arnhem plaatsvond. Dit zijn excuries in groepsverband. Bent u als vriendenclub, serviceclub, hobbyclub, enz. geïnteresseerd in een excursie?

Lees verder »

Ton blogt

Ton blogt 


Soms, als Ton tijd heeft, schrijft hij een anekdote over een gebeurtenis die zich afspeelde in de oorlog. Altijd vanuit de gedachtenwereld van de betrokkene geschreven en dus lang niet altijd politiek correct.
 

Lees verder »

Contact


Ton Wientjen
Vaarwerkhorst 71
7531 HL  ENSCHEDE

Telefoon: +31 53 435 69 49
Mobiel1:   +31 61 258 47 78
Mobiel2:   +31 62 351 10 21

Stuur een berichtje

Pagina
Menu
INFO

Powered by CMSimple | Template by CMSimple | Inloggen